پس از انقلاب صنعتی و ورود اتومبیل به شهرها و استفاده روزافزون از این وسیله نقلیه، مشکلات بسیاری برای شهرها به وجود آمده است. انواع آلودگی های محیطی، کاهش امنیت افراد پیاده، افزایش تلفات ناشی از سوانح رانندگی، افزایش گازهای گلخانه ای، پایین بودن میزان مطلوبیت محیطی همه از جمله مسایلی می‌باشند که در شهرها به ویژه در کلانشهرها، قابل رویت است به نحوی که در زندگی افراد جامعه اثرگذار شده است. از سوی دیگر، خیابان‌های شهری طوری طراحی شده اند که بیشتر در خدمت اتومبیل می‌باشند تا نیازهای انسان. به بیان دیگر این خیابان‌ها، خیابان‌هایی اتومبیل محور و ناکامل‌اند. زیرا نه تنها انسان و نیازهایش، محور طراحی این خیابان‌ها نمی‌باشند، بلکه افرادی که به هر نحو به اتومبیل شخصی دسترسی ندارند از جمله گروه‌هایی هستند که در نظام طراحی خیابان‌ها به نیازهایشان توجه نشده است.

امروزه دولت ها و جوامع در پی کاهش اثرات منفی ناشی از اتومبیل و افزایش کیفیت زندگی و پایداری محیطی شهرها و محلات شهری می‌باشند. طرح خیابان کامل، چندی است که در کشورهای پیشرفته صنعتی به اجرا گذاشته شده است و نتایج مثبت آن تا حد زیادی حاکی از موفقیت نسبی بالای طرح می‌باشد.

خیابان‌های کامل خیابان‌هایی هستند که افراد پیاده، دوچرخه سواران، اتومبیل ها را در کنار یکدیگر جای می‌دهند و شبکه های حمل ونقل چند شیوه ای را خلق می‌کنند. به بیان دیگر خیابان‌های کامل، خیابان‌هایی برای همه می‌باشند. آنها برای توانمند سازی دسترسی ایمن برای تمامی کاربران طراحی و اجرا شده اند.

برای خیابان کامل توصیف واحدی وجود ندارد، هر یک از آنها منحصر به فرد می‌باشند و پاسخگوی نیازهای زمینه‌ای خاص هر جامعه‌ای‌اند.

پیشینه و خاستگاه مفهوم خیابان کامل

در اواسط دهه 1990 دانشگاه کوچکی در واشنگتن یکی از اولین ها در اولویت نهادن به اضافه کردن پیاده‌روها به راه های قدیمی بود، از آن هنگام شهرها تعهد اولیه ای در این رابطه دادند، همان چیزی که امروزه " خیابان‌های کامل " نامیده می‌شود. ایده‌ای که تمام پروژه‌های آتی خیابان، نیازهای هرکسی که از خیابان استفاده می‌کند، نه تنها کاربران وسایل نقلیه موتوری بلکه مردمی که پیاده‌روی یا دوچرخه‌سواری می‌کنند و یا اتوبوس سوار می‌شوند، را در نظر می گیرد.

در سراسر کشور آمریکا تعداد در حال افزایشی از شهرها، به طرز فریبنده ای از ابزار ساده سیاست های خیابان‌های کامل برای تغییر روش دستیابی به حمل و نقل، استفاد می‌کنند. بیش از 85 ایالت، منطقه و شهر سیاست های خیابان کامل شامل قوانین ایالتی جدید در کالیفرنیا و Illinois و همچنین در شهرهای مهم St. Paul, Miami, Chicago, Seattle, Sacramento and Charlotte را پذیرفته اند.

در سال 2000 در آمریکا قانونی به شرح زیر در راستای اجرای سیاست‌های خیابان‌های کامل به تصویب رسید:

“Bicycling and walking facilities will be incorporated into all transportation projects unless exceptional circumstances exist.”

مزایای خیابان کامل

سیاست‌های خیابان کامل با فراهم ساختن فضایی ایمن برای رفت و آمد عابرین پیاده، دوچرخه‌سواران، کاربران حمل و نقل عمومی و اتومبیل‌سواران در هر سن و با هر توانایی به طور همزمان و در کنار هم در فضای خیابان، فواید بسیاری از قبیل افزایش ایمنی، افزایش سلامتی، افزایش گزینه‌های رفت و آمد، کاهش آلودگی آب و هوا، ایجاد فضایی مناسب‌تر برای رفت و آمد گروه‌های خاص (سالمندان، کودکان و معلولین)، کاهش هزینه‌های حمل و نقل، کاهش زمان سفر، کاهش تراکم، تجدید حیات و افزایش کیفیت زندگی را برای جوامع به ارمغان می‌‌آورند.

نکته حائز اهمیت این است که به کار بستن مفهوم خیابان کامل با توجه به مسایل و مشکلات ناشی از استفاده بیش از حد و بدون برنامه‌ریزی از اتومبیل شخصی،در تمامی جوامع یک ضرورت است و همانطور که پیش از این ذکر شد برای خیابان کامل توصیف واحدی وجود ندارد، هر یک از آنها منحصر به فرد می‌باشند و پاسخگوی نیازهای زمینه‌ای خاص هر جامعه‌ای‌اند. این طرح، مخصوص جامعه‌ای خاص با شرایط ویژه‌ای نمی‌باشد. هر جامعه‌ای بسته به شرایط و نیازهای خاص خویش به طراحی و بازسازی خیابان‌هایش بر اساس سیاست‌های خیابان کامل می‌پردازد. اساسا“ خیابان کامل رویکردی نوین جهت روان‌سازی و ایمن‌سازی خیابان محسوب می‌شود. از طرفی سیاست خیابان‌های کامل صرفا“، در خیابان‌های موردی هدف نیست بلکه زمانی طرح به کارایی نسبی دست می‌یابد که شبکه‌ای از خیابان‌های کامل در دسترس عموم قرار گیرد.